Participación na xornada Fai Memoria! co proxecto Voces Silenciadas. Lugares de Memoria

O sábado 25 de abril, coincidindo co 51º aniversario da Revolución dos Cravos en Portugal, tivo lugar a xornada Fai Memoria! organizada pola Deputación de A Coruña no Centro Sociocultural Maruxa e Coralia de Santiago de Compostela e presentada por Sol Agra e Eva Mejuto. O seu obxectivo é a formación dos docentes de Educación Primaria e Secundaria en relación ao tema da Memoria Democrática.

O noso centro, representado pola docente de Xeografía e Historia Paula Cadaveira, participou expoñendo o proxecto Voces Silenciadas. Lugares de Memoria. Violencia e represión en Monfero, Irixoa, Aranga e Vilarmaior durante a Guerra Civil e a posguerra (1936-1949) no que o alumnado de 4º da ESO leva traballando dende setembro na materia de Xeografía e Historia.

Na presentación explicouse o contexto de traballo, a metodoloxía e os recursos empregados, as actividades complementarias realizadas e os produtos finais resultantes da investigación, así como as novas perspectivas que agardamos poder levar a cabo nos próximos meses. 

PREPARANDO OS MAIOS

 

23 DE FEBREIRO: DÍA DE ROSALÍA

Hoxe, luns 23 de febreiro de 2026, desde o CPI Plurilingüe Virxe da Cela queremos querer en valor a obra e o legado da autora  Rosalía de Castro, unha galega universal. A través de investigacións recentes sábese que a escritora naceu ou 23 de febreiro de 1837, por iso o 23 de febreiro é unha data clave para celebrar a súa figura como piar dá literatura galega e símbolo cultural. 

Rosalía ten unha importante relevancia cultural, xa que é a autora máis universal e influente da cultura e literatura galega, sendo unha das figuras centrais da literatura no século XIX. En canto á valoración da lingua, estaca o papel de Rosalía no rescate e dignificación da lingua galega a través da súa poesía, nun tempo no que estaba marxinada.

Nos corredores deste edificio de secundaria podedes visitar unha pequena exposición con fondos bibliograficos da autora e visualizar un fermoso panel co retrato de Rosalía de Castro e información sobre ela.

O alumnado da ESO traballo utilizando ferramentas dixitais na composición de cancións adicadas a Rosalía e creadas grazas á intelixencia artificial. Unha delas é a elaborada pola nosa compañeira Alejandra Souto, de 4º da ESO, titulada Rosalía no Vento, que será interpretada con moito sentemento pola nosa compañeira Lola Flores, tamén de 4º da ESO. Esperemos que vos guste e moitas grazas por acompañarnos hoxe eiquí, na Biblioteca Castelao, formando parte desta homenaxe a Rosalía e axudando a difundir o seu legado. Un forte aplauso……

 Rosalía no Vento, Rosalía no Mar...

ANTROIDO 2026 NO CPI VIRXE DA CELA

 Venres 13 de febreiro 2026

VOCES SILENCIADAS. LUGARES DE MEMORIA

 

 

 O sábado 17 de xaneiro de 2026, ás 11:30 h, no Teatro Alfonsetti de Betanzos levouse a cabo a presentación do proxecto “Voces silenciadas. Lugares de memoria". Este proxecto está centrado na represión vivida durante a Guerra Civil e a posguerra , entre os anos 1936 e 1949, nos concellos de Monfero, Irixoa, Aranga e Vilarmaior. Os alumnos/as de 4º da ESO do CPI Virxe da Cela realizamos entrevistas orais aos nosos avós/as e bisavós/as, pero tamén a coñecidos/as e descoñecidos/as, para recadar información deses anos que logo contrastramos con fontes escritas.  

Na presentación tamén formaron parte o arquiveiro de Betanzos, Ángel Arcay, a profesora de Xeografía e Historia, Paula Cadaveira, e o catedrático Emilio Grandío. Este tipo de actividades buscan recuperar e dar visibilidade a historias e persoas que quedaron silenciadas no pasado por motivos políticos ou sociais, e reivindicar os lugares de memoria como espazos que axudan a lembrar o vivido e a aprender del para construír unha sociedade máis xusta. 

O Teatro Alfonsetti é un espazo cultural histórico de Betanzos que ao longo do tempo acolleu cine, teatro e eventos importantes para a cultura do pobo. Estar nun evento así o 17 de xaneiro no Teatro Alfonsetti foi moi impactante. Sentín que non era só memorizar datos: era aprender a escoitar as voces que quedaran na sombra da historia. Ver como diferentes persoas, desde especialistas ata compañeiros da clase, compartíamos reflexións sobre feitos reais do pasado fíxome entender que a memoria histórica non é aburrida, afecta directamente ao noso xeito de ver o presente. Creo que actividades coma esta nos animan a interesarnos pola historia real da nosa contorna e a valorar a importancia de recordar xuntos o que aconteceu para que non se volva a repetir. Marcos Garabana (4º ESO).

“SEMANA DA REPRESIÓN” EN MONFERO

 Durante a semana do 24 ao 28 de novembro, o alumnado de 4º da ESO recibiu no centro a varios especialistas sobre cuestións relacionadas con diferentes ámbitos da represión franquista no século pasado. Estas charlas están enmarcadas dentro do seu proxecto de trimestre para a materia de Xeografía e Historia, titulado “Voces silenciadas. Lugares de memoria. Violencia e represión nos concellos de Monfero, Irixoa, Aranga e Vilarmaior entre 1936 e 1949”.

O primeiro en asistir foi o arqueólogo Serxio Castro, da Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica, quen lles fixo unha exposición sobre o proceso de exhumación dunha fosa común. O alumnado puido compartir con el ata tres sesións de 50 minutos nas que foron descubrindo diversas curiosidades de arqueoloxía forense e tamén se interesaron por saber como poderían facer eles como particulares para iniciar a solicitude de exhumación dos restos que teñen localizados a través de diversas entrevistas orais aos veciños do Concello de Aranga.

O venres 28, ás 12:35, acudiron á biblioteca o ilustrador Carlos Sardiña, o xornalista Pablo Santiago, a profesora e investigadora Anxos García Fonte e o historiador Enrique Sanfiz para presentar o libro titulado A morte nas Fragas, que narra a historia de represión de Pedro Rico e Constantino López, veciños da parroquia de Taboada, en Monfero. Visualizaron o documental e puideron observar en directo a creación artística de dous impresionantes debuxos feitos a carbón de Carlos Sardiña. Posteriormente, compartiron con Pablo Santiago unha charla sobre o seu traballo explicándolles diversos acontecementos e sucesos que están aínda a investigar.

Por último, á tarde, de 15:35 a 17:30 h tiveron unha dinámica para traballar a oratoria de cara á próxima presentación do seu traballo con Oladapo Oladipo, profesor do Colexio Internacional de Eirís, que lles deu as claves para realizar unha exposición oral controlando os nervios, os tempos e as emocións.

ACTUACIÓN MUSICA TRADICIONAL ALUMNADO CPI VIRXE DA CELA

O pasado 19 de novembro de 2025, os meus compañeiros de 4º da ESO, moitos deles pertencentes ao Grupo Folclórico Virxe da Cela  e máis eu tivemos que ir a tocar como sustitutos nun acto levado a cabo en Pontedeume en conmemoración ao Día dos Dereitos da Infancia. Foi para o meu parecer algo novo, debido a que no lo dixeran 18 horas antes, pero preparámolo ben e conseguimos pasar do 5, como quen di. É certo que faltounos afinar as gaitas, cousa que se notaba moito, pero polo resto foi fluído. Fora da nosa actuación, todo foi moi interesante. Falaron distintas persoas, entre elas o noso director, e pois unha cousa que me quedou foi que Nerea, unha das organizadoras de Euroeume, fora a nosa profesora en 6º de mecanografía. Foi un reencontro peculiar. Nuno González, 4º ESO.